Skolyoz Nedir?

Skolyoz, sağlıklı ve düz bir hat izlemesi gereken omurganın dikey çizgisinden saparak sağa veya sola eğrilmesidir.[1] Söz konusu skolyoz yani omurga eğriliği hafif düzeyde de kalsa askeri personel alımlarında adayın sağlık aşamasından elenmesine neden olabilir. Askerlerin olağanüstü görev şartlarının etkisi ve omurgaya normalden çok daha fazla yük binmesi  neticede ağrılar, fiziksel performans düşüşü, solunum kapasitesinin azalması gibi olumsuzluklara neden olabilir. Bu yüzden TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı alımlarında skolyoz dereceleri  adayın başvuru yaptığı statüye göre değerlendirilir.

Askeri alımlarda skolyoz derecesi yani omurga eğriliği miktarı Cobb Açısı adı verilen bir yöntem kullanılarak ölçülür. Cobb Açısı ölçümünde röntgende eğriliğin başladığı ve bittiği en uçtaki omurlar belirlenir ve bu iki nokta arasındaki açı ölçülür.

TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde Skolyoz Dereceleri

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı Ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Hastalıklar Listesi 63’üncü maddesi skolyoz konusunda referans maddedir. Diğer bir deyişle subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli er ve askeri öğrenci alımlarında skolyoz derecesi Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 63’üncü maddesine göre belirlenir.

Bilindiği üzere Yönetmelikteki her bir hastalık A, B ve D şeklinde 3 ayrı dilime göre sınıflandırılır. B ve D dilimi hastalıklara sahip kişiler askeri personel olarak alınmaz. A dilimi ise daha hafif hastalıkları ifade ettiği için temin grubuna göre aday sağlıktan elenebilir veya sağlam raporu verilir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 63’üncü maddesinin A dilimine göre skolyoz dereceleri  şu şekilde ortaya konulmuştur;

66 A-1 Maddesi

A) 1. Omurganın hafif derecedeki eğrilik veya şekil bozuklukları.

AÇIKLAMA-1: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/41 md.) (Değişik:RG-24/2/2023-32114-C.K-6861/21 md.) Omurganın A/P planda ayakta çekilen grafilerinde 5 dereceye (5 derece dâhil) kadar olan eğrilikler Hava Harp Okulu öğrenci adayları hariç, tüm öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir.

AÇIKLAMA-2: (Ek:RG-24/2/2023-32114-C.K-6861/21 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına eğitim görülen diğer fakültelere ve Milli Savunma Üniversitesi Bando Astsubay Meslek Yüksekokuluna alınacak öğrenci adaylarında, omurganın A/P planda ayakta çekilen grafilerinde 10 dereceye (10 derece hariç) kadar olan eğrilikler öğrenci adaylığına engel teşkil etmez.

AÇIKLAMA-3: (Ek:RG-24/2/2023-32114-C.K-6861/21 md.) Dış kaynaktan alınan subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş/er alımında omurganın A/P planda ayakta çekilen grafilerinde 10 dereceye (10 derece hariç) kadar olan eğrilikler engel teşkil etmez.

MSÜ, SUEM, Astsubay MYO  ve ASEM  Skolyoz Derecesi

Askeri öğrenci adaylarının skolyoz derecesi 5 dereceye (5 derece dâhil) kadar sağlam kabul edilir. MSÜ skolyoz derecesi 5 dereceyi geçmemelidir. SUEM skolyoz derecesi en fazla 5 derece olmalıdır. ASEM ve astsubay MYO’larda aynı şekilde 5 dereceden fazla skolyoz engel teşkil eder. Ancak Hava Harp Okulu öğrenci adaylarında havacılık fizyolojisi ve yüksek G kuvvetine maruz kalma riski nedeniyle skolyoz derecesi “0” olmalıdır. 1-5 derece aralığında skolyoz derecesi olan adayların (HHO hariç) sağlık raporuna 63/A-1 yazılır ancak kurul tarafından “askeri öğrenci olur” kararı verilir.

Öte yandan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına eğitim görülen diğer fakültelere ve Milli Savunma Üniversitesi Bando Astsubay Meslek Yüksekokuluna alınacak öğrenci adaylarında 1-9 dereceler sağlam kabul edilir. Bu maddenin kapsamı bando okulu öğrencileri, MSÜ adına tıp, eczacılık, hemşirelik vb. bölümlerine alınacak askeri öğrencilerdir. Görev şartlarının muharip nitelik taşımaması nedeniyle 10 dereceye kadar (10 derece hariç) sağlam kabul edilmelerinin önü açılmıştır.

Skolyoz askeri öğrenci olmaya engel midir? 1-5 derece aralığında skolyoz derecesi askeri öğrenciliğe engel değildir. Ayrıca bu derecenin 9 dereceye çıktığı temin grupları da bulunmaktadır. 8bando, tıp fakültesi vb.)

Muvazzaf ve Sözleşmeli Subaylarda Skolyoz Derecesi

Dış kaynaktan alınan muvazzaf ve sözleşmeli subayların skolyoz derecesi 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel olmaz. Jandarma subay skolyoz derecesi aynı şekilde 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel oluşturmaz. O halde subay olmak için skolyoz derecesinin en fazla 9.9 olması gerekir.

Subay skolyoz derecelerinde muharip ve yardımcı sınıf ayrımının yapılmadığına dikkat etmek gerekir. Diğer bir deyişle muvazzaf ve yardımcı sınıf subay adaylarında skolyoz dereceleri ortaktır.

Skolyoz subay olmaya engel midir? Kara Kuvvetleri Komutanlığı , Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil  Güvenlik Komutanlığına alınacak muvazzaf ve sözleşmeli subay adaylarının skolyoz derecelerinin sınırı en fazla 9.9 derece olması gerekir.

Muvazzaf ve Sözleşmeli Astsubaylarda Skolyoz Derecesi

Dış kaynaktan alınan muvazzaf ve sözleşmeli astsubaylarda skolyoz derecesi 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel olmaz. Jandarma astsubay skolyoz derecesi aynı şekilde 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel oluşturmaz. O halde astsubay olmak için skolyoz derecesinin en fazla 9.9 olması gerekir.

Astsubay skolyoz derecelerinde muharip ve yardımcı sınıf ayrımının yapılmadığına dikkat etmek gerekir. Diğer bir deyişle muvazzaf ve yardımcı sınıf astsubay adaylarında skolyoz dereceleri ortaktır.

Jandarma astsubay skolyoz derecesi kaçtır?Kara Kuvvetleri Komutanlığı , Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil  Güvenlik Komutanlığına alınacak muvazzaf ve sözleşmeli astsubay adaylarının skolyoz derecelerinin sınırı en fazla 9.9 derece olması gerekir.

Uzman Erbaş Skolyoz Derecesi

Uzman erbaşlarda skolyoz sınırı 10 derecedir. Jandarma uzman erbaş skolyoz derecesi 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel teşkil etmez.

Sözleşmeli Erlerde Skolyoz Derecesi

Sözleşmeli erlerde skolyoz sınırı 10 derecedir. Sözleşmeli erlerin  skolyoz derecesi 10 dereceye (10 derece hariç) kadar engel teşkil etmez.

Skolyoz Derecesi İtiraz/ Elenen Adaylar Ne Yapmalı?

TSK ve Jandarma alımlarında skolyoz yani 63 A-1 maddesinden “askeri öğrenci olamaz” “subay olamaz” “astsubay olamaz” “uzman erbaş olamaz” veya “sözleşmeli er olamaz” şeklinde karar verilen adaylar verilen raporu itiraz etme hakkına sahiptir.

Aday hakkında skolyoz nedeniyle verilen olumsuz sağlık raporuna il sağlık müdürlüğü aracılıyla 3 iş günü içerisinde itiraz edilmelidir. İtiraz halinde aday farklı bir hastanede tekrar muayene edilerek yeniden skolyoz derecesi ölçülür.  İlk verilen raporla çelişen bir karar verilirse yani olumlu karar verilmesi durumunda aday hakem hastaneye gönderilir. Hakem Hastanenin vermiş olduğu rapor kesindir. Eğer hakem hastane olumsuz bir rapor verirse artık adaylık süreci sonlanmış olur ve dava açma seçeneği gündeme gelir.

Skolyoz Derecesinden Elenenlerin Dava Açma Hakkı

Skolyoz derecesi yani 63/A-1 maddesinden ötürü adaylığı sonlandırılan askeri öğrenciler, subay, astsubay, sözleşmeli er ve uzman erbaşlar bu konuda idari dava açabilirler. Elbette dava açmadan önce il sağlık müdürlüğü aracılığıyla itiraz haklarını kullanmaları gerekir. Bu şekilde dava açılmadan sorun çözüme kavuşturulabilir.

Skolyoz nedeniyle itiraz sürecinden olumlu sonuç alınamazsa en son verilen heyet raporu tarihinden itibaren 60 gün içerisinde iptal davası açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süre olduğu için son derece önemlidir. Adaya herhangi bir tebligat yapılmayacağı için en son verilen heyet raporunun tarihi esas alınarak bu süre işletilmelidir.

Skolyozdan kaynaklı iptal davası idare mahkemesinde açılır ve yürütmenin durdurulması talep edilerek süreç mümkün olduğunda kısaltılmaya çalışılır. Dava sürecinde aday mahkemenin belirlediği sağlık kuruluna sevk edilir ve skolyoz derecesi tekrar ölçtürülür.

Skolyoz Derecesine Göre Aday Grupları Tablosu

[1] Demir, Fatma Gül Ülkü. “Skolyoz sınıflaması.” Journal of Anatolian Medical Research 8.1 (2023): 1-13. 

Av. Kubilay REŞBER