Bir askerin kişisel veya görevle ilgili sorunlarını dile getirmesi, bir hak tartışmasız bir haktır. Bu hak kullanılırken askerî disiplin ve hiyerarşik düzenine uygun bir şekilde yani belli bir yöntem benimsenerek kullanılmalıdır.
4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun “Şikâyetler” kenar başlıklı 26. maddesi şöyledir:
“Her asker, gerek hizmete ve gerek zati işlerine ait kanun ve nizamların kendisine vermiş olduğu hak ve salahiyetler her hangi bir surette haksız olarak ihlal edilirse veya ihlal edildiğini zannederse şikâyet etmek hakkını haizdir.”
211 sayılı Kanun’un 29. maddesi şöyledir:
“Şikâyet reddedildiği takdirde, şikâyetçiye bu yüzden ceza verilmez. Ancak şikâyet ederken şikâyetçi bir suç işlemiş veya bir disiplin tecavüzünde bulunmuşsa ayrıca mesul olur.”
Şikayet veya Müracaatta Usul Nasıl Olmalıdır?
Asker kişiler, şikâyet ve taleplerini sıralı amirlerini takip ederek ileri sürmelidirler.
211 sayılı Kanun’un 27. maddesi şöyledir:
“Şikâyet söz veya yazı ile en yakın amire yapılır. Eğer bu amirden şikâyet olunacaksa bir derece üstündeki amire yapılır. Ve bunun gibi her şikâyet edilen amir geçilir. Sözle yapılan şikâyetler bir zabıtla tesbit olunur.”
Bu şikâyet usulüne riayet edilmemesi usulsüz müracaat veya usulsüz şikayet olarak adlandırılan disiplin cezasını gerektirebilir.
TSK Personeli Usulsüz Müracaat/Şikayet Cezası
6413 sayılı Kanun’un “Uyarma cezası gerektiren disiplinsizlikler” kenar başlıklı 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:
“Uyarma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır:
e) Usulsüz müracaat veya şikâyette bulunmak: Türkiye Büyük Millet Meclisine yapılan müracaatlar hariç olmak üzere, kanun ve nizamlarla belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden yazılı, sözlü veya elektronik olarak müracaat veya şikayette bulunmaktır.”
TSK personeli için usulsüz müracaatın veya şikayetin cezası uyarmadır.
Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik Personeli Usulsüz Müracaat veya Şikayet Cezası
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8/2-b maddesine göre;
(2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
b) Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden sözlü, yazılı veya elektronik olarak müracaat veya şikâyette bulunmak.
Jandarma, Emniyet ve Sahil Güvenlik Personeli için usulsüz müracaat veya şikayetin cezası kınamadır.
CİMER Şikayeti Usulsüz Şikayet veya Müracaat Sayılır mı?
Askerler için CİMER’den bir amir veya üstünü şikayet etmek ya da bir uygulamayı şikayet etmek “mutlak” bir özgürlük olmadığı gibi “mutlak” bir yasak da değildir. Diğer bir deyişle “CİMER’den şikayette bulunmak yasaktır” diyemeyiz. Ancak bu şikayet yolunu da sınırsız bir şekilde değil dikkatli bir şekilde kullanmalıyız.
- Acil ve hayati durumlar haricinde CİMER’i Gerçekten “Son Çare” Olarak Kullanın.
- Yaşadığın sorunu ilk önce sıralı amirlerin yoluyla çözmeye çalışın.
- Mutlaka yazılı başvuru yap. İç başvuru CİMER’den önce ve resmi olmalıdır.
- Sıralı amirlerinden aldığın cevabı veya cevap alamadığını belgeleyin.
- Şikâyetin konusunu doğru seç, basit ve sıradan konuları CİMER’e yazmayın.
- Dilekçe Üslubu ve İçeriğine dikkat edin. Ölçülü ve saygılı ol, Hakaret, tehdit veya ispatsız ağır isnatlarda bulunmayın. Çaresizliğini, haksızlığa uğradığını somut verilerle açıklayın.
- Kamuoyuna açık mecralarda bu şikayeti dile getirme.
