Av. Kubilay REŞBER Son güncelleme: 13 Kasım 2026

İstifa eden veya sözleşmesi sona eren askeri personel, kural olarak KPSS ile başka bir kamu kurumunda memur olarak görev alabilir. Ancak sonuç, kişinin TSK’da mı yoksa Jandarma veya Sahil Güvenlik’te mi görev yaptığına göre önemli ölçüde değişir. TSK (Millî Savunma Bakanlığı) personeline, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 97. maddesindeki yeniden atanma bekleme süreleri uygulanmaz. Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin özlük işlerinde ise 657 sayılı Kanun uygulandığından, ayrılış şekline göre 6 ay, 1 yıl veya kalıcı memuriyet yasağı gündeme gelebilir.

Eski bir subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş (uzman çavuş veya uzman onbaşı) ya da sözleşmeli erin yeniden kamu görevine girip giremeyeceğini dört unsur belirler:

1. Bağlı olunan teşkilat: TSK ya da Jandarma veya Sahil Güvenlik.
2. Statü: Subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er.
3. Ayrılış şekli: İstifa, sözleşme bitimi, 10 gün göreve gelmeme, sözleşme feshi, Silahlı Kuvvetlerden ayırma, meslekten çıkarma veya KHK ile ihraç.
4. Giriş yolu: KPSS, 657 sayılı Kanun’un 92. maddesi kapsamında sınavsız (açıktan) atama veya 6191 sayılı Kanun’daki yüzde on kontenjan.

Bu rehber 657, 926, 2803, 3269, 4678, 6191, 6413 ve 7068 sayılı Kanunlar ile Danıştay 12. Dairesinin 2022-2025 yılları arasında verdiği kararlar esas alınarak hazırlanmıştır. Her meslek grubu için en sık sorulan sorular, önce kısa cevap, ardından hukuki dayanak verilerek yanıtlanmıştır.

Kısa cevap

• TSK personeli: 657 sayılı Kanun’un 97. maddesindeki yeniden atanma bekleme süreleri uygulanmaz. İstifa onayından sonra KPSS ile atanmanın önünde bir engel yoktur.
• Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli: Özlük işlerinde 657 sayılı Kanun uygulandığından 97. maddedeki bekleme süreleri gündeme gelir. Bu süreler yazılı istifada 6 ay, 10 gün göreve gelmemede 1 yıldır; olağanüstü hal veya afet döneminde kabul beklenmeden görev bırakılırsa kalıcı yasak doğabilir.
• Sınavsız atama (657 m. 92): Yalnızca kendi isteğiyle ve asli statüdeyken ayrılanlar yararlanabilir. Uzman erbaşlarda ayrıca en az 7 hizmet yılı aranır.
• Kesin engeller: Devlet memurluğundan çıkarma cezası, KHK veya 375 sayılı KHK geçici 35. madde ile kamu görevinden çıkarılma ve 657 m. 48/A-5 kapsamındaki mahkûmiyet.

1. TSK (Millî Savunma Bakanlığı) Personeli

657 sayılı Kanun’un 1. maddesinin son fıkrasına göre subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler özel kanunlarına tabidir. 657 sayılı Kanun’un 97. maddesindeki bekleme süreleri, aynı Kanun’un 94-96. maddelerine göre memuriyetten çekilen Devlet memurları için öngörülmüştür. Bu nedenle TSK’dan ayrılma hâlinde uygulanmaz. 1 Seri No’lu Kamu Personeli Genel Tebliği’nin 8. maddesi de bu personel için 97. maddedeki bekleme sürelerini tamamlama şartı aranmayacağını açıkça belirtir.

1.1. Muvazzaf Subay ve Astsubaylar

TSK’dan istifa eden subay veya astsubay KPSS ile başka bir kamu kurumuna atanabilir mi?

Evet. İstifası kabul edilerek TSK ile ilişiği kesilen subay veya astsubayın KPSS ile merkezi yerleştirme ya da kurum ilanlarına başvurarak memur kadrolarına atanmasına kanuni bir engel yoktur. 657 sayılı Kanun’un 97. maddesindeki 6 aylık veya 1 yıllık bekleme süreleri bu personele uygulanmadığından, istifa onayının tebliğinden sonra başvuru yapılabilir. Kişinin 657 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki genel şartları ve ilandaki özel şartları taşıması gerekir.

TSK’dan istifa eden astsubay sınavsız olarak memur olabilir mi?

Kural olarak evet, ancak bu bir hak değil, idarenin takdirine bağlı bir imkândır. 657 sayılı Kanun’un 92. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, 657 sayılı Kanun’a tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydıyla bu Kanun’a tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilir. Danıştay, bu hükmün subay ve astsubay gibi özel personel kanunlarına tabi kamu görevlilerinin idarenin takdir yetkisi dahilinde ve açıktan atama koşulları çerçevesinde memurluğa atanmasına olanak sağladığını belirtmektedir (Danıştay 12. Dairesi, E. 2021/2391, K. 2024/1437, T. 21.03.2024).

Uygulamada ilgili kurumun boş kadrosunun, hizmet ihtiyacının ve açıktan atama izninin bulunması gerekir. 1 Seri No’lu Kamu Personeli Genel Tebliği’nin 6. maddesi bu personel için ayrıca “en az iki yıl çalışmış olma” şartı aramaktadır. Danıştay ise aynı tebliğde öğretim elemanları için öngörülen benzer iki yıl şartını iptal etmiş ve belirleyici ölçütün asli statü olduğunu vurgulamıştır.

Not: 657 sayılı Kanun’un 92. maddesinin askeri personeli ayrıca sayan ikinci fıkrası 1984 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel dayanak, tüm 657 dışı personeli kapsayan üçüncü fıkradır.

Deneme süresi içinde istifa eden astsubay 92. maddeden yararlanabilir mi?

Hayır. Danıştay’a göre 92. maddenin üçüncü fıkrasından yararlanabilmek için kişinin kendi kurumunda adaylık veya deneme devresini tamamlamış ve “asli kamu görevlisi” statüsüne girmiş olması gerekir. Asli statünün kazanılıp kazanılmadığı kişinin kendi özel mevzuatına göre belirlenir (Danıştay 12. Dairesi, E. 2021/2391, K. 2024/1437). Deneme süresinde ayrılan astsubayın KPSS ile memur olmasına ise engel yoktur.

15 yıllık mecburi hizmet dolmadan TSK’dan istifa edilebilir mi?

Hayır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 112. maddesine göre muvazzaf subay ve astsubaylar, nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen on beş yıl hizmet etmedikçe istifa edemez. Görevin bırakılması istifa sonucunu doğurmaz; ceza hukuku bakımından firar gündeme gelir. Kesintisiz bir yıldan fazla süren firar, 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu’nun 20/1-e maddesine göre Silahlı Kuvvetlerden ayırma sebebidir.

Mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan her ne şekilde olursa olsun ayrılan veya ilişiği kesilen subay ve astsubaylar, kendilerine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının iki katını, eksik kalan yükümlülük süresiyle orantılı olarak kanuni faiziyle birlikte tazminat olarak öder. TSK’da görev yapamaz sağlık raporu alanlar ile vazife malulü olarak ayrılanlar bu yükümlülüğün dışındadır.

Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası alan subay veya astsubay memur olabilir mi?

KPSS ile atanmasına kanuni bir engel yoktur, ancak sınavsız geçiş mümkün değildir. Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, 657 sayılı Kanun’un 125/E maddesindeki “Devlet memurluğundan çıkarma” cezası niteliğinde değildir. Ayırma cezası alan ve belediyede mühendis kadrosuna atanan bir kişinin görevine sonradan 657 m. 98/1-b gerekçesiyle son verilmiş; bu işlemi iptal eden ilk derece mahkemesi kararı Danıştay tarafından onanmıştır (Danıştay 12. Dairesi, E. 2023/4461, K. 2024/5870, T. 25.12.2024). Buna karşılık kişi kendi isteğiyle ayrılmadığından 92. maddeden yararlanamaz.

Bununla birlikte 6413 sayılı Kanun’un 13. maddesinin birinci fıkrası iki önemli sınırlama getirir:

• Ayırma cezası alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri dışında TSK’da herhangi bir şekilde görev alamaz.
• Yükümlülük veya sözleşme süresi sona ermeden bu cezayı alan personel, kalan süre boyunca MSB veya TSK hesabına aldığı diploma, sertifika ve belgeleri kullanamaz ve bunlara bağlı bir meslek icra edemez. Örneğin harp okulu diplomasıyla KPSS’ye başvurulması bu süre içinde mümkün olmayabilir.

Ayrıca bazı kurumlar alım ilanlarında “daha önce görev yaptığı kurumdan disiplin veya ahlaki nedenlerle çıkarılmamış olmak” gibi özel şartlara yer vermektedir. Bu şartın bulunduğu ilanlarda başvuru riski vardır.

1.2. Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar (4678 sayılı Kanun)

Sözleşmesi sona eren sözleşmeli astsubay memur olabilir mi?

Evet. 1 Seri No’lu Kamu Personeli Genel Tebliği’nin 6. maddesi, kendi istekleriyle görevlerinden çekilen veya görev süreleri sona eren 4678 sayılı Kanun’a tabi sözleşmeli subay ve astsubayların, durumlarına uygun boş kadro bulunması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması hâlinde 657 sayılı Kanun’a tabi memur olarak istihdamını başvurulan kurumun takdirine bırakmıştır. KPSS ile atanmalarında da bekleme süresi yoktur. Sözleşmeli statüden muvazzaflığa geçirilenler ise nasıp tarihinden itibaren on beş yıl hizmet etmedikçe istifa edemez (4678 s. K. m. 7 ve 11).

1.3. Uzman Erbaşlar (3269 sayılı Kanun)

İstifa eden uzman erbaş sınavsız memur olabilir mi?

En az yedi hizmet yılını tamamlamışsa evet. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun 5. maddesinin son fıkrasına göre uzman erbaşların 657 sayılı Kanun’un 92. maddesinden yararlanabilmeleri için en az yedi hizmet yılını tamamlamış olmaları gerekir. Bu şart 6663 sayılı Kanun ile getirilmiş ve 10.02.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Danıştay, bu tarihten önce kendi isteğiyle ayrılmış uzman erbaşlara yedi yıl şartının uygulanmasını hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı bulmuş ve bu kişiler için eski iki yıllık süreyi yeterli saymıştır (Danıştay 12. Dairesi, E. 2022/882, K. 2025/1327, T. 11.03.2025; E. 2018/1429, K. 2022/1460, T. 24.03.2022).

Danıştay kararlarında ilgili mevzuat olarak anılmaya devam eden 06.06.2000 tarihli Devlet Personel Başkanlığı Tebliği, bu yolla yapılacak atamaları koruma ve güvenlik görevlisi kadroları ile kurumların görevde yükselme yönetmeliklerinde bu düzeyde belirledikleri diğer kadrolarla sınırlandırmaktadır.

İstifa eden uzman erbaş KPSS ile atanabilir mi?

Evet. KPSS ile atanmada hizmet süresi şartı ve 97. maddedeki bekleme süresi aranmaz. Kişinin genel şartları ve ilanın özel şartlarını taşıması yeterlidir.

Sözleşmesi feshedilen uzman erbaş KPSS’ye girerek memur olabilir mi?

Evet. Başarısızlık, kendisinden istifade edilememe, sağlık şartlarını kaybetme veya disiplin ceza puanı gibi nedenlerle sözleşmenin feshedilmesi, “Devlet memurluğundan çıkarma” cezası değildir. Bu nedenle KPSS ile atanmaya kanuni bir engel oluşturmaz. Ancak kişi kendi isteğiyle ayrılmadığından 92. madde kapsamındaki sınavsız geçişten yararlanamaz. Alım ilanında “sözleşmesi feshedilmemiş olmak” gibi özel bir şart bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Sözleşme feshi sonrası ceza mahkemesinde yargılama olmuşsa bu yargılamada verilen cezanın 1 yılı geçmesi memuriyete atanma ve sonrasında problem teşkil edebilir.

1.4. Sözleşmeli Erbaş ve Erler (6191 sayılı Kanun)

Sözleşmeli erlikten ayrılan kişi kamu kurumuna sınavsız atanabilir mi?

En az yedi hizmet yılını doldurmuşsa, belirli unvanlara ve özel kontenjandan atanabilir. 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun ek 1. maddesine göre (2/7/2026 tarihli ve 7588 sayılı Kanun ile değişik), aynı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan hâller saklı kalmak üzere, sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlar aşağıdaki şartlarla atanabilir:

• Nitelik belgesi olumlu olmak.
• Başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olmak.
• İlgili mevzuattaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımak.

Atanılabilecek unvanlar infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personelidir.

Kamu kurumları bu unvanlardaki yıllık alımlarının yüzde onunu bu kapsamda ayırmak zorundadır. Adaylar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca kontenjanın dört katı kadar kura ile belirlenir ve ilgili kurumun sözlü sınavına alınır.

Bu yolla atananlar en az dört yıl başka bir unvana atanamaz. Atama onayı alındığı hâlde göreve başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemez.

Sözleşmeli er KPSS ile memur olabilir mi?

Evet. TSK’da görev yapmış sözleşmeli erbaş ve erler için 97. maddedeki bekleme süreleri uygulanmaz. KPSS ile atanmaya engel yoktur.

Sözleşme feshi sonrası ceza mahkemesinde yargılama olmuşsa bu yargılamada verilen cezanın 1 yılı geçmesi memuriyete atanma ve sonrasında problem teşkil edebilir.

2. Jandarma ve Sahil Güvenlik Personeli

Jandarma Genel Komutanlığının 2016 yılında İçişleri Bakanlığına bağlanmasıyla personel rejimi değişmiştir. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 13. maddesine göre Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde, bu Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uygulanır. 926, 4678, 3466, 3269 ve 6191 sayılı Kanunlar yalnızca nasıp, terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından uygulanmaya devam eder. Sahil Güvenlik Hizmetleri Sınıfı personeli için 2692 sayılı Kanun’un 7. maddesi aynı düzenlemeyi içerir. Bu personelin disiplin işleri de 6413 sayılı Kanun’a değil, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun’a tabidir.

Bunun pratik sonucu şudur: Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin görevden ayrılmasında 657 sayılı Kanun’un 94-97. maddeleri uygulanır ve TSK personelinden farklı olarak yeniden atanma bekleme süreleri gündeme gelir:

1 Seri No’lu Kamu Personeli Genel Tebliği’ndeki “97. madde aranmaz” kuralı 2009 tarihlidir ve jandarmanın İçişleri Bakanlığına bağlanmasından öncesine aittir. 2803 sayılı Kanun’un 13. maddesi karşısında Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli bakımından güvenilir bir dayanak değildir.

2.1. Subay ve Astsubaylar (Muvazzaf ve Sözleşmeli)

Jandarmadan istifa eden astsubay hemen başka bir kuruma atanabilir mi?

Hayır, bekleme süresi riski vardır. Yazılı istifa ve istifanın kabulü ile ayrılmada 657 sayılı Kanun’un 97/A maddesine göre altı ay geçmeden Devlet memurluğuna alınma mümkün olmayabilir. Danıştay’ın 657 sayılı Kanun’un 94-97. maddelerini jandarma personeline uygulayan kararları karşısında bu sürenin idarece dikkate alınması beklenir. Süre dolduktan sonra KPSS ile atanmanın önünde bir engel yoktur.

Jandarma astsubayı 10 gün işe gitmezse istifa etmiş sayılır mı?

Evet. 657 sayılı Kanun’un 94. maddesine göre izinsiz veya kurumca kabul edilen bir mazereti olmaksızın görevin kesintisiz 10 gün terk edilmesi hâlinde, yazılı başvuru aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır. Jandarma Genel Komutanlığı bu hükmü sözleşmeli astsubaylara da uygulamakta, idari yargı da 94. madde kapsamındaki işlemi hukuka uygun bulmaktadır (Danıştay 12. Dairesi, E. 2020/1349, K. 2023/5839, T. 20.11.2023).

Bu şekilde ayrılmanın iki ağır sonucu vardır:

• 1 yıl yasak: 657 sayılı Kanun’un 97/B maddesine göre bu Kanun’a göre çekilmiş sayılanlar bir yıl geçmeden Devlet memurluğuna alınamaz.
• Olağanüstü dönemde kalıcı yasak: Görev bırakma olağanüstü hal döneminde gerçekleşmişse “hiçbir surette Devlet memurluğuna alınmama” yaptırımı uygulanabilir. Anılan dosyada bölge idare mahkemesi, kanun gereği çekilmiş sayılanlara 97/D maddesinin uygulanamayacağını kabul etmiş; Danıştay ise bu kararı bozarak 96. maddedeki usule uymaksızın olağanüstü hal döneminde çekilmiş sayılan personele 97. maddedeki yaptırımın uygulanabileceğine hükmetmiştir. 96. madde seferberlik, savaş ve genel hayata etkili afete uğrayan yerleri de kapsadığından, ayrılış tarihinde görev yerinin hukuki durumu mutlaka incelenmelidir.

Jandarmada 15 yıllık mecburi hizmet dolmadan istifa edilebilir mi?

Evet, ancak tazminat ödenir. 2803 sayılı Kanun’un ek 14. maddesine göre Jandarma Genel Komutanlığında muvazzaf subay ve astsubayların mecburi hizmet süresi fiilen on beş yıldır. TSK’dan farklı olarak bu süre içinde istifa mümkündür. Ancak mecburi hizmet süresi içinde istifa edenler veya sağlık sebebi hariç her ne suretle olursa olsun ilişiği kesilenler, öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının en az iki katını, eksik kalan süreyle orantılı olarak kanuni faiziyle birlikte öder. 10 gün göreve gelmeyerek ayrılmak bu tazminat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Meslekten çıkarılan jandarma astsubayı başka bir kurumda memur olabilir mi?

Evet, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatları dışında memur olabilir. 7068 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre meslekten çıkarma cezası, personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır. Diğer kurumlara KPSS ile atanma yolu açıktır. Buna karşılık aynı maddedeki Devlet memurluğundan çıkarma cezası, bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere verilir ve kesin bir engeldir.

2.2. Uzman Jandarmalar (3466 sayılı Kanun)

Görevini bırakan uzman jandarmaya bekleme süresi uygulanır mı?

Evet, uygulanma riski yüksektir. Kesintisiz 10 gün göreve gelmeyen bir uzman jandarma çavuşun 657 sayılı Kanun’un 94. maddesine göre çekilmiş sayılmasına ilişkin işleme karşı açılan dava reddedilmiş, karar Danıştay tarafından onanmıştır (Danıştay 12. Dairesi, E. 2019/2347, K. 2023/3451, T. 13.06.2023). Bu durumda 97/B maddesindeki bir yıllık yasak gündeme gelir. Yazılı istifada ise altı aylık süre dikkate alınmalıdır.

2.3. Jandarma Uzman Erbaşlar

İstifa eden jandarma uzman erbaş KPSS ile atanabilir mi?

Evet, ancak bekleme süresine dikkat edilmelidir. Jandarma uzman erbaşının KPSS ile memur olmasına kanuni bir engel yoktur. Ancak jandarma personelinin özlük işlerinde 657 sayılı Kanun uygulandığından, sözleşme süresi dolmadan yazılı istifa veya 10 gün göreve gelmeme yoluyla ayrılma hâlinde 97. maddedeki altı aylık veya bir yıllık bekleme sürelerinin uygulanma riski vardır. Sözleşme süresi sonunda sözleşmenin yenilenmemesi yoluyla ayrılmada 97. maddenin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin doğrudan bir Danıştay kararına rastlanmamıştır.

Ancak 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununa göre 7 gün işe gelmeme kaynaklı sözleşme feshinde durum farklıdır. Eğer Genel Komutanlık bu gerekçe ile sözleşme feshi yapmışsa artık istifa veya çekilmeden bahsedilemeyeceği için bekleme süreleri de söz konusu olmaz.

Sınavsız atama (657 m. 92) için ise 3269 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki en az yedi hizmet yılı şartının jandarma uzman erbaşlarına da uygulanması beklenir.

Jandarma uzman erbaşı 7 gün göreve gelmezse ne olur?

Uygulamada sözleşmesi feshedilir. Danıştay önüne gelen uyuşmazlıklarda Jandarma Genel Komutanlığının, “bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha fazla göreve gelmemek” gerekçesiyle 3269 sayılı Kanun’un 12. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, kendisinden istifade edilememe nedeniyle sözleşme feshi yoluna gittiği görülmektedir (örneğin Danıştay 12. Dairesi, E. 2021/7812, K. 2024/1687; E. 2021/7964, K. 2025/2306 dosyalarındaki işlemler).

Sözleşme feshi 657 sayılı Kanun anlamında “çekilme” olmadığından 97. maddedeki bekleme süresi lafzen uygulanmaz. Ancak kişi kendi isteğiyle ayrılmış sayılmadığından 92. madde kapsamındaki sınavsız geçiş de mümkün değildir; KPSS yolu açıktır. İdarenin aynı kişiye 657 sayılı Kanun’un 94. maddesini uygulaması da teorik olarak mümkün olduğundan, ilişik kesme işleminin hangi hükme dayandığı mutlaka kontrol edilmelidir.

2.4. Jandarma Sözleşmeli Erbaş ve Erleri

Jandarmada en az 7 yıl sözleşmeli er olarak görev yapan kişi kamuya atanabilir mi?

Evet. 6191 sayılı Kanun’un ek 1. maddesi, başvuruların İçişleri Bakanlığı veya Millî Savunma Bakanlığı tarafından bildirilmesini öngördüğünden jandarmada görev yapmış sözleşmeli erbaş ve erleri de kapsar. Yedi hizmet yılı, olumlu nitelik belgesi ve 41 yaş şartlarıyla infaz ve koruma memuru, bekçi, zabıta, itfaiye eri gibi unvanlara yüzde on kontenjandan atanma imkânı vardır. KPSS yolu da açıktır; ancak jandarma personeli bakımından ayrılış şekline göre 97. maddedeki bekleme sürelerinin uygulanma riski göz ardı edilmemelidir. 7 gün işe gelmeme kaynaklı sözleşme feshinde durum farklıdır. Eğer Genel Komutanlık bu gerekçe ile sözleşme feshi yapmışsa artık istifa veya çekilmeden bahsedilemeyeceği için bekleme süreleri de söz konusu olmaz.

3. Hiçbir Kamu Kurumuna Atanamayacak Olanlar

Hangi durumlarda eski asker hiçbir kamu kurumuna atanamaz?

Aşağıdaki hâllerde kesin bir engel söz konusudur:

• Devlet memurluğundan çıkarma cezası: 657 sayılı Kanun’un 125/E maddesi ve 7068 sayılı Kanun’un 7. maddesi bu cezayı “bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere” verilen ceza olarak tanımlar. Engel doğrudan kanundan doğar.
• KHK veya 375 sayılı KHK’nın geçici 35. maddesi ile kamu görevinden çıkarılma: Bu kişiler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez ve doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemez. İstisnası, itiraz veya yargı yoluyla göreve iade edilmektir. Geçici 35. maddenin dört yıllık uygulama süresi 2022 yılında sona ermiş olup Anayasa Mahkemesi 30.06.2022 tarihli kararıyla (E. 2018/137, K. 2022/86) maddedeki bazı ibareleri iptal etmiştir. Daha önce kamu görevinden çıkarılanlar bakımından yasak devam etmektedir.
• 657 sayılı Kanun’un 48/A-5 maddesi kapsamında mahkûmiyet: Kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi katalog suçlardan mahkûmiyet engel oluşturur. Askeri suçlar da bu kapsamdadır; örneğin firardan bir yıl veya daha fazla hapis cezası alınması hâlinde engel doğar. Danıştay’a göre yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) kararı ile bu engel ileriye dönük olarak ortadan kalkar; ancak atama yine idarenin takdirindedir (Danıştay 12. Dairesi, E. 2018/1627, K. 2022/2565, T. 16.05.2022).
• Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli için 97/D: Olağanüstü hal, seferberlik, savaş hâli veya afet bölgesinde çekilme isteği kabul edilmeden görevin bırakılması.

Güvenlik soruşturmasında eski askeri kayıtlar görünür mü?

Kısmen. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 4. maddesine göre arşiv araştırmasında şu hususlar tespit edilir:

• Kişi hakkında kamu görevinden çıkarılma veya kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası bulunup bulunmadığı.
• Kesinleşmiş mahkeme kararları.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları.

TSK’daki Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası kanun metninde ayrıca sayılmamıştır. Ancak cezaya konu fiilin bir yargı kararına yansımış olması hâlinde değerlendirmeye girmesi mümkündür.

Özet Tablo

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Sorun yaşanmaması adına danışmanlık almanız önerilmektedir.