Bu yazımızda TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre dövme yaptırmanın askeri personel alımlarındaki etkisini inceleyeceğiz. Dövme yaptırmak subay, astsubay, uzman erbaş veya sözleşmeli er olaya engel midir? Sorusunu cevaplandıracağız.

Vücuttaki dövme bir hastalık olmamasına rağmen TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde“Deri Ve Zührevi Hastalıklar” bölümü altında 29/A-1 maddesinde düzenlenmiştir.

TSK ve Jandarma Dövme Maddesi

TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde “dövme” maddesi 29/A-1 şu şekildedir;

MADDE 29

A) 1. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/30 md.) Çeşitli nedenlerle oluşmuş, silahlı hizmete engel olmayan, lokalize ve az sayıda iyi huylu deri tümörleri, pigmente veya depigmente nevusler, hemanjiomlar, keloidler, sikatrisler ve yanık sekelleri (yüz bölgesinde 4 cm²’den, diğer vücut bölgelerinde 20 cm²’den büyük olanlar), tatuajlar (yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen tatuajlar ile bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük olanlar).

AÇIKLAMA-1: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/30 md.) Alan hesaplanırken bu maddede belirtilen tüm izler ve tatuajlar, alana en yakın sonucu verecek şekilde tek seferde dikdörtgen, üçgen veya daire içine alınarak alan hesaplanacak. Aynı kategorideki izlerin veya tatuajların ayrı ayrı alanı hesaplanıp toplanacak ve çıkan toplam sonuca göre karar verilecektir.

AÇIKLAMA-2: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/30 md.) Depigmente nevüs ve Becker nevüsü, dış kaynaktan alınan subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler ile öğrenci alımına engel teşkil etmez.

AÇIKLAMA-3: (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/30 md.) Vücudun görünmeyen bölgelerinde bulunan tatuajlar sözleşmeli erbaş ve er adayları için sağlam kabul edilir.

Bu maddeden ilk olarak anlaşılması gereken yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde ve bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövme bulunması kişiyi 29/A-1 maddesi kapsamına sokar. Sağlık Kurulu tarafından adayın raporuna TSK SYY 29/A-1 tanısı yazılır. Bu maddenin aday kategorileri bakımından sorun teşkil edip etmeyeceği aşağıda detaylı incelenmiştir.

1- MSÜ Harp Okullarına Girişte Dövme Engel Olur mu?

MSÜ Harp Okulları öğrenci adayları, tam sağlam olmalıdır. Dolayısıyla adayın TSK Sağlık Yönetmeliğinin 29/A-1 tanısını almaması gerekir. O halde MSÜ’ye girişte dövmenin engel olup olmadığını şu şekilde belirleyebiliriz;

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan MSÜ adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan MSÜ adayı sağlık kurulundan elenir.

2- MSÜ Astsubay MYO Girişte Dövme Engel Olur mu?

Kara, Deniz ve Hava MYO astsubay öğrenci adayları, tam sağlam olmalıdır. Dolayısıyla adayın TSK Sağlık Yönetmeliğinin 29/A-1 tanısını almaması gerekir. O halde astsubay MYO’ya girişte dövmenin engel olup olmadığını şu şekilde belirleyebiliriz;

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan astsubay MYO adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan astsubay MYO adayı sağlık kurulundan elenir.

3- SUEM’e Girişte Dövme Engel Olur mu?

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi SUEM öğrenci adayları, tam sağlam olmalıdır. Dolayısıyla adayın TSK Sağlık Yönetmeliğinin 29/A-1 tanısını almaması gerekir. O halde SUEM’e girişte dövmenin engel olup olmadığını şu şekilde belirleyebiliriz;

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan SUEM adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan astsubay SUEM adayı sağlık kurulundan elenir.

4- ASEM’e Girişte Dövme Engel Olur mu?

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ASEM öğrenci adayları, tam sağlam olmalıdır. Dolayısıyla adayın TSK Sağlık Yönetmeliğinin 29/A-1 tanısını almaması gerekir. O halde ASEM’e girişte dövmenin engel olup olmadığını şu şekilde belirleyebiliriz;

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan ASEM adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan astsubay ASEM adayı sağlık kurulundan elenir.

5- Dış Kaynak Subaylıkta Dövme Engel Olur mu?

TSK, Jandarma veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak sözleşmeli ve muvazzaf subaylarda aşağıdaki dövme kriterleri uygulanır.  

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan sözleşmeli veya muvazzaf subay adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan sözleşmeli veya muvazzaf subay adayı sağlık kurulundan elenir.

Sözleşmeli veya muvazzaf subay alımlarında yardımcı ve muharip sınıf ayrımı yapılmaksızın sınırı aşan dövmeler engel teşkil eder.

6- Dış Kaynak Astsubaylıkta Dövme Engel Olur mu?

TSK, Jandarma veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak sözleşmeli ve muvazzaf astsubaylarda aşağıdaki dövme kriterleri uygulanır.  

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan sözleşmeli veya muvazzaf astsubay adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan sözleşmeli veya muvazzaf astsubay adayı sağlık kurulundan elenir.

Sözleşmeli veya muvazzaf astsubay alımlarında yardımcı ve muharip sınıf ayrımı yapılmaksızın sınırı aşan dövmeler engel teşkil eder.

7- Uzman Erbaşlığa Dövme Engel Olur mu?

TSK, Jandarma veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak uzman erbaşlarda aşağıdaki dövme kriterleri uygulanır.  

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan uzman erbaş adayı sağlık kurulundan elenir.
• Bu bölgelerin dışında vücudun görünmeyen bölgelerinde toplamı 20 cm²’den büyük dövmesi bulunan uzman erbaş adayı sağlık kurulundan elenir.

8- Sözleşmeli Erliğe Dövme Engel Olur mu?

TSK, Jandarma veya Sahil Güvenlik Komutanlığına alınacak sözleşmeli erlerde aşağıdaki dövme kriterleri uygulanır.  

• Yüz bölgesi, baş bölgesi, tüm boyun ve el parmak uçlarından itibaren dirsekler dahil kollarda kısa kollu gömlek ve dizden itibaren etek ile görünen yerlerde dövmesi olan sözleşmeli er adayı sağlık kurulundan elenir.

Sözleşmeli erlerde vücudun görünmeyen bölgelerinde bulunan dövmeler sözleşmeli erbaş ve er adayları için sağlam kabul edilir. Dolayısıyla engel olmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sağlık Kurullarında Dövme Alanı Nasıl Hesaplanır?

Alan hesaplanırken dövmeler, alana en yakın sonucu verecek şekilde tek seferde dikdörtgen, üçgen veya daire içine alınarak alan hesaplanacak. Aynı kategorideki dövmeler ayrı ayrı alanı hesaplanıp toplanacak ve çıkan toplam sonuca göre karar verilecektir.

TSK Sağlık Yönetmeliği Dövme Maddesi Hangisidir?

Dövme bir hastalık olmamasına rağmen TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde“Deri Ve Zührevi Hastalıklar” bölümü altında 29/A-1 maddesinde düzenlenmiştir.

Askeri Personel Dövme Yaptırabilir mi?

Askeri alımlarda belirlenen sınırları aşan dövmeler engel teşkil eder. Ancak göreve başladıktan sonra yaptırılan dövmeler mesleğin devamına çoğunlukla engel olmaz. Ancak askeri personelin dövme yaptırırken dikkatli olması gerekir. Mesleğe başlamış askeri personellerin görünen yerlerine dövme yaptırması hoş karşılanmaz ve disiplinsizlik olarak değerlendirilebilir. Siyasi, ideolojik, ahlaka aykırı figürler kesinlikle ise kesinlikle yasaktır.

Askeriyede Dövme Kaç cm Olmalı?

Görünen yerlerde en ufak dövme dahi mesleğe girişte engel teşkil eder. Görünmeyen yerlerde 20 santimetrekare sınırını geçmemelidir. Sözleşmeli erlerde görünen yerler haricinde bir sınır bulunmamaktadır.

Askeri Sınavlarda Dövme Sıkıntı Olur mu?

Askeri sınavlarda özellikle görünen yerlerdeki ve 20 cm’den büyük dövmeler sıkıntı olur ve adayın sağlık aşamasından elenmesi sonucunu doğurur.

Dövmemi Sildirirsem Sağlık Kurulunu Geçebilir Miyim?

Sağlık kuruluna girmeden önce 29/A-1 maddesine girebilecek boyuttaki dövmeler sildirebilir ve sonuç alınabilir. Ancak dövme silindikten sonraki kalan izin boyutu ve görünürlüğü sağlık kurulunca değerlendirilecektir.

Dövmem Nedeniyle Sağlık Kurulundan Geçemedim Ne Yapmalıyım?

Sağlık kurulu aşamasında TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 29/A-1 maddesi tanısı verilerek yani dövmesinden kaynaklı adaylığı sonlandırılan adaylar idare mahkemelerinde iptal davası açmalıdırlar. Bu davalar askeri idare hukuku alanında uzmanlık gerektirmektedir.

Av. Kubilay REŞBER, askerî personel temin süreçlerinde sağlık kurulu raporları nedeniyle adaylığı sonlandırılan kişilere hukuki danışmanlık sunmakta ve dava süreçlerini yürütmektedir. MSÜ, Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları, Jandarma ve Sahil Güvenlik öğrenci alımları ile subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli er temin süreçlerinde verilen sağlık kurulu kararları her zaman hukuka uygun olmayabilmektedir. Özellikle eksik muayene, hatalı teşhis, yönetmelik hükümlerinin yanlış uygulanması veya sağlık raporlarının hatalı değerlendirilmesi nedeniyle birçok kişinin adaylığı sonlanabilmektedir. Sağlık kurulu kararlarına karşı yapılacak itirazlar ve açılacak iptal davaları, askerî sağlık mevzuatına ve idare hukuku kurallarına hâkimiyet gerektiren teknik süreçlerdir. Bu nedenle sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından önem taşımaktadır. Sağlık kurulu raporu nedeniyle askerî öğrenci adaylığı, uzman erbaşlık, sözleşmeli erlik, astsubaylık veya subaylık başvurusu olumsuz sonuçlanan kişiler, durumlarını değerlendirmek ve hukuki hakları hakkında bilgi almak için iletişime geçebilirler.